Dolby Atmos i DTS:X – dlaczego współczesne kino domowe brzmi zupełnie inaczej?

Przez wiele lat standardem kina domowego były systemy 5.1 lub 7.1. Dźwięk otaczał widza z przodu, z boków i z tyłu, zapewniając znacznie większe wrażenia niż zwykły telewizor. Rozwój technologii sprawił jednak, że producenci poszli o krok dalej. Tak powstały formaty Dolby Atmos oraz DTS:X, które dziś uznawane są za najnowocześniejsze systemy dźwięku przestrzennego.

Czym jest Dolby Atmos?

Dolby Atmos to technologia dźwięku obiektowego. W przeciwieństwie do klasycznego systemu 5.1 lub 7.1, gdzie dźwięki przypisane są do konkretnych kanałów, Atmos pozwala umieszczać poszczególne efekty dźwiękowe w dowolnym miejscu przestrzeni.

W praktyce oznacza to, że helikopter może przelecieć nad głową widza, deszcz może padać z góry, a samolot może przelecieć przez całe pomieszczenie z niezwykłą precyzją. Dźwięk nie jest już ograniczony do głośników ustawionych wokół słuchacza – staje się prawdziwie trójwymiarowy.

Aby osiągnąć taki efekt, do klasycznych głośników dodawane są kanały wysokościowe, które odpowiadają za odtwarzanie dźwięków dochodzących z góry.

Czym jest DTS:X?

DTS:X działa na bardzo podobnej zasadzie jak Dolby Atmos. Również wykorzystuje technologię dźwięku obiektowego i pozwala precyzyjnie rozmieszczać efekty w przestrzeni.

Największa różnica dla użytkownika jest praktycznie niezauważalna – oba formaty oferują bardzo podobne możliwości i często występują jednocześnie w tym samym amplitunerze.

Kupując nowoczesny amplituner marek takich jak Denon, Marantz, Onkyo czy Yamaha, zazwyczaj otrzymujemy obsługę zarówno Dolby Atmos, jak i DTS:X.

Co oznaczają oznaczenia 5.1.2, 5.1.4 czy 7.1.4?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań.

Przykład konfiguracji 5.1.2:

• 5 klasycznych kanałów (front lewy, centralny, front prawy oraz dwa surroundy)

• 1 subwoofer

• 2 głośniki wysokościowe Atmos

Konfiguracja 5.1.4:

• 5 klasycznych kanałów

• 1 subwoofer

• 4 głośniki wysokościowe Atmos

Konfiguracja 7.1.4:

• 7 klasycznych kanałów

• 1 subwoofer

• 4 głośniki wysokościowe Atmos

Im więcej kanałów wysokościowych, tym bardziej realistyczna staje się przestrzeń dźwiękowa.

Jak najlepiej wykorzystać Dolby Atmos?

To bardzo ważna kwestia, ponieważ wielu użytkowników skupia się na liczbie głośników, a nie na ich rozmieszczeniu.

Z naszego doświadczenia wynika, że największy efekt daje dodanie przednich kanałów wysokościowych (Front Height / Dolby Atmos Front). To właśnie one odpowiadają za większość efektów przestrzennych, takich jak przelatujące samoloty, śmigłowce, odgłosy burzy czy poczucie wysokości sceny dźwiękowej.

Jeżeli budżet lub możliwości instalacyjne są ograniczone, znacznie lepszym rozwiązaniem będzie:

5.1.2 z przednimi kanałami Atmos

niż

7.1 bez Atmos.

Dopiero w kolejnym kroku warto rozważyć rozbudowę systemu o dodatkowe kanały wysokościowe z tyłu pomieszczenia lub kolejną parę głośników surround.

W praktyce oznacza to, że dla większości użytkowników pierwszą inwestycją powinny być właśnie przednie kanały Atmos, a dopiero później dodatkowe surroundy lub tylne kanały wysokościowe.

Czy trzeba montować głośniki w suficie?

Nie.

Choć najlepsze rezultaty zapewniają dedykowane głośniki instalacyjne zamontowane w suficie, nie jest to jedyna możliwość.

Dolby Atmos można zrealizować na kilka sposobów:

• za pomocą głośników sufitowych,

• za pomocą głośników Atmos Enabled wykorzystujących odbicie dźwięku od sufitu,

• za pomocą głośników zamontowanych wysoko na przedniej ścianie,

• za pomocą głośników zamontowanych wysoko na tylnej ścianie.

W wielu mieszkaniach i gotowych salonach doskonale sprawdzają się głośniki zamontowane wysoko na ścianie i skierowane bezpośrednio w stronę miejsca odsłuchowego. Takie rozwiązanie pozwala uzyskać bardzo przekonujące efekty przestrzenne bez konieczności wykonywania instalacji sufitowej.

Czy naprawdę słychać różnicę?

Zdecydowanie tak.

To właśnie tutaj wielu użytkowników przeżywa największe zaskoczenie. Po pierwszym odsłuchu Atmosa bardzo często pojawia się pytanie:

„Dlaczego wcześniej tego nie zrobiłem?”

Filmy akcji, koncerty, gry komputerowe czy seriale zyskują zupełnie nowy wymiar. Efekty nie są już odtwarzane wyłącznie wokół słuchacza – zaczynają otaczać go również od góry.

Dobrze skonfigurowany system Atmos potrafi sprawić, że widz instynktownie spojrzy w górę podczas przelotu samolotu lub burzy na ekranie.

Najczęstsze mity dotyczące Dolby Atmos

„Do Dolby Atmos trzeba kuć sufit”

Nieprawda.

Choć najlepsze rezultaty zapewniają głośniki instalacyjne montowane w suficie, można również wykorzystać głośniki montowane wysoko na ścianach lub konstrukcje Atmos Enabled wykorzystujące odbicia od sufitu.

„Atmos działa tylko w dużym salonie”

Nieprawda.

Dolby Atmos sprawdza się zarówno w dużych salach kinowych, jak i w typowych salonach czy mieszkaniach. W wielu przypadkach nawet niewielkie pomieszczenie pozwala bardzo dobrze wykorzystać potencjał kanałów wysokościowych.

„To tylko marketing”

Nieprawda.

Większość osób słyszy różnicę już podczas pierwszego odsłuchu. Efekty wysokościowe są jedną z najbardziej zauważalnych zmian w kinie domowym od czasu pojawienia się klasycznego dźwięku surround.

„Zrobię Atmos później”

To jeden z najczęstszych błędów.

Jeżeli budujesz dom lub przeprowadzasz remont, warto od razu przygotować przewody oraz miejsca montażowe dla głośników Atmos. Koszt takiego przygotowania jest niewielki, a pozwala uniknąć kosztownych przeróbek w przyszłości.

Wielu użytkowników po kilku latach przyznaje, że żałuje, iż nie zdecydowali się na Atmos już podczas pierwszej instalacji.

Jakie źródła obsługują Dolby Atmos i DTS:X?

Obecnie formaty te są szeroko dostępne:

• Netflix

• Disney+

• Apple TV+

• Amazon Prime Video

• płyty Blu-ray i Ultra HD Blu-ray

• konsole PlayStation 5 oraz Xbox Series X

• komputery PC

• koncerty i wybrane nagrania muzyczne

Coraz więcej nowych produkcji filmowych i serialowych tworzonych jest z myślą o dźwięku obiektowym.

Podsumowanie

Dolby Atmos i DTS:X nie są jedynie kolejnym marketingowym dodatkiem. To jedna z największych zmian w świecie kina domowego od czasu pojawienia się klasycznego dźwięku przestrzennego.

Jeżeli planujesz budowę lub modernizację kina domowego, warto uwzględnić kanały wysokościowe już na etapie projektowania systemu. Nawet dwa dodatkowe głośniki potrafią diametralnie zmienić odbiór filmów, koncertów i gier.

Najważniejsza rada? Jeśli masz możliwość dodania tylko jednej pary głośników Atmos, wybierz przednie kanały wysokościowe. To one zapewniają największy wzrost realizmu i najbardziej spektakularny efekt przestrzenny. Dopiero później warto rozbudowywać system o dodatkowe surroundy czy tylne kanały Atmos.

Jeżeli nie jesteś pewien, jaki system będzie najlepszy dla Twojego pomieszczenia, skontaktuj się z naszymi doradcami. Pomożemy dobrać odpowiedni amplituner, głośniki oraz konfigurację Dolby Atmos lub DTS:X dopasowaną do wielkości pomieszczenia, budżetu i oczekiwań użytkownika.